Afbraak te koop

Bron: Historische afbeeldingen Regionaal Archief  Leiden

Bouwhistorie is complex. Het is het zoeken een weerleggen van diverse gegevens uit het pand, boeken of archieven. Zodra je iets kunt zeggen over een enkel onderdeel als een kozijn of balklaag, heb je nog steeds de puzzelstukjes niet op hun plaats. Tot circa medio 20^e eeuw waren bouwmaterialen kostbaar. Hout werd veelal aangevoerd van elders en baksteen was in de middeleeuwen niet voor ieder pand weggelegd. Kerken gebruikten hiervoor in veel gevallen de aflaat. Een x aantal bakstenen versus een gepleegde zonde en men hoefde niet meer bang te zijn voor het hellevuur. Natuursteen was alleen voor grote panden als kerken of de rijkere poorters in een stad. 

Het is dan ook logisch dat veel bouwmaterialen werden hergebruikt. De bouwmaterialen werden verzameld, schoongemaakt en verkocht. Tijdens het onderzoek van een vorig artikel, werd in de kranten al geadverteerd nog voordat de woningen werden afgebroken.

In een eerder bouwhistorisch onderzoek bleek de tweede verdieping van een middeleeuws pand, geheel te zijn opgebouwd uit hergebruikte materialen. De balken in het dak toonden bouwsporen van constructies die daar ter plaatse nooit hadden kunnen zitten.  Uit archiefonderzoek bleek dat de bouwmaterialen afkomstig waren van een café, tegenover het treinstation. Tijdens de tweede wereldoorlog werd deze door de geallieerden gebombardeerd.

Door de industrialisatie lijkt het vervolgens hard te gaan. Bakstenen worden in massa ’s geproduceerd in verschillende kleuren, vormen of afwerkingen. Er wordt anders en grootschaliger gebouwd. Beton (al dan niet met staal) wordt een belangrijk bouwmateriaal wat niet meer valt te hergebruiken in oorspronkelijke hoedanigheid. De arbeider verdient te veel geld in verhouding tot schoonmaak en hergebruik. Dat hergebruik van bouwmaterialen hiermee verdwenen is, is niet het geval. Het heet tegenwoordig gewoon recyclen. Maar of de hedendaagse slopers weten hoeveel arbeidstijd ze in de container gooien …